Branddating

Een taalgenootschap roept regelmatig de hulp in van de leden bij het vinden van een treffende vertaling voor woorden als bijvoorbeeld “soundbite”, “disclaimer” en “branddating”.

Er zijn in Nederland en België diverse actiegroepjes die in meer of minder fanatieke mate opkomen voor het behoud van het Nederlands.

Toch maak ik me zorgen: het tempo waarin het onnodige Engels oprukt nadert de snelheid van het licht. Het aanbieden van lijstjes met “brave” vertalingen zal naar mijn gevoel daar nauwelijks of geen tegenwicht aan kunnen bieden.

“Se rietsjop, met Gerritsen”, hoor ik de eigenaar van een tijdschriftenwinkel in de telefoonhoorn spreken. Als het niet zo triest was zou ik in de lach geschoten zijn, ik ben per slot in een provincieplaatsje in de buurt van de Duitse grens. Buiten aan de gevel hangt inderdaad een groot bord met de tekst “The Readshop”.

“The Eye Reporter- uitgave van Specsaver Opticiens”, zomaar een reclamefolder. In de folder wordt ons toegeroepen: “Open Your Eyes”, en als we dat doen valt ons oog op het zinnetje: “Goedkoopste prijsgarantie”. Oppassen dus.

Achter de naam “Plentyparts” gaat een Onderdelenhuis schuil. Goed dat dat er nog bij staat want kom daar uit jezelf maar eens op!

Er stopt een oranje/witte bestelauto van TNT voor de deur. Op het portier staat: “Global Express Logistics & Mail”. Zoiets beneemt je toch de adem.

Vier willekeurige voorbeelden van het oprukkende Engels in het bedrijfsleven. Want het zijn nu vooral de ondernemers die in de veronderstelling verkeren dat het gebruik van een Engelse of Engels-aandoende naam hun nering extra aanzien verschaft en daarmee voor een verhoging van het klantenaantal zorgt. Ik ben juist geneigd om deze winkels te mijden.

Bij bedrijven en winkels gaat het niet om een spontaan binnensluipen van Engelse woorden en begrippen - zoals dat op andere gebieden wél het geval is - maar een bewust gebruik van, en/of overschakeling naar, het Engels.

Het is daarom zaak om een bewustwording op gang te brengen: het gebruik van Engelse namen, begrippen en slagzinnen heeft geen meerwaarde en wekt geen omzetverhoging op. Eerder de lachlust. En welk bedrijf wil nu graag als ridicuul aangemerkt worden?

Met het vertalen van al ingeburgerde Engelse woorden zal niet veel te bereiken zijn, zeker niet als er al goede vertalingen bestaan, de vertalingen te gekunsteld zijn, té verklarend zijn, niet bondig zijn of te ver van het Engelse woord afstaan. De tegenstanders van het onnodige Engels hebben de neiging om hun vertalingen te serieus te nemen en ze te goed willen maken. Ze doen me vaak denken aan de Duitse taal, waar voor elk anglicisme ook een gedegen Duitstalige omschrijving bestaat.

Neem nu de poging van het taalgenootschap om “branddating” te vertalen. De leden komen met 131 suggesties, waarvan er volgens de redactie enkele tientallen de moeite waard zijn om nader te bespreken. Criteria als creativiteit, originaliteit en “klankbeeld” spelen duidelijk geen rol bij de beoordeling van een woord. Het woord dat het vaakst genoemd wordt (9x) wordt uiteindelijk bekroond als de winnende vertaling: merkenkoppeling.

Naar mijn mening staat het woord merkenkoppeling in alle opzichten te ver af van branddating. Ik moet dan ook nog zien of het woord merkenkoppeling ooit branddating zal gaan vervangen.

Ik zou meer hebben gezien in een creatieve en ludieke vertaling als “brandmerken” of het meer voor de hand liggende “merkspraakje” met als werkwoord “merkspreken”.