Let's make things better!

Engels

We hoeven niet per se van computer 'rekenaar' te maken. Maar e-mail, voice-mail, summer-sale, web-site, gedownload(ed), gedelete(d) enz. kunnen best mooi vertaald worden.

De invloed van het Engels op en in het Nederlands is inmiddels overduidelijk. Of het Engels een verrijking en verbetering van het Nederlands is, daar mag iedereen zelf over oordelen.
Het is in elk geval goed dat er diverse groeperingen zijn die zich tegen een Engelse overheersing verzetten.

Dat, die, weiniger, on, enz.

Niet alleen de Engelse invloeden kunnen het Nederlands aantasten. Wij doen het ook zelf.
En die wij zijn dan vooral sprekers op radio en televisie, waaronder niet in de laatste plaats politici.
Dit zijn enkele opvallendheden van de laatste jaren:

Weiniger, in plaats van minder.

Het meisje die daar loopt, in plaats van: het meisje dat daar loopt.

Het ziekenhuis die de gewonden heeft opgenomen, in plaats van: het ziekenhuis dat de gewonden heeft opgenomen.

Op die moment gebeurde het, in plaats van: op dat moment gebeurde het.

De Staat hebben het fout gedaan, in plaats van: de Staat heeft het fout gedaan.

Onhelder, als tegengestelde van helder.
Een favoriet woord van politici, dat (nog) in geen woordenboek is te vinden. Als de trend zich voortzet dan krijgen we spoedig woorden als onlicht (=duister) en onduister (=licht).

Steeds meer domoren hebben het over donoren en sponsoren, als ze donors en sponsors bedoelen!
Het lijken modieuze(?) meervoudsvormen die nergens op slaan.

Bij "De ambtenaar heeft het rapport gelekt" komt steeds de vraag op: Hoe doe je dat, een rapport lekken?
Een rapport laten uitlekken is correcter.

In Almelo dacht men zonder verstand om een duur winkelcentrum VERSLAND te noemen. De bedoeling was dat het publiek Vers-Land zou lezen en niet Ver-Sland. Dat het winkelcentrum dan ook binnen de kortste keren failliet was, zal geen verbazing wekken.

"Ik irriteer mij mateloos" is ook een onverstandige bezigheid, tenzij je een gespleten persoonlijkheid hebt. Gewoonlijk erger je je ergens aan, en irriteer je een ander.

"De landbouw moet gered" is een zin die niet af is. Er moet nog "worden" achter. Beter is nog: "De landbouw moet worden gered."

"De veestapel moet worden ingekrimpt". Verslaggevers op Radio-1 hebben deze nieuwe versie van ingekrompen bedacht.

(Hulp)werkwoorden

De vrouw ging op bed leggen (Toon Hermans: "Een drie-granen ei"), in plaats van: De vrouw ging liggen.

De man kon jou, in plaats van: De man kende jou.

Jij/je kan er niets aan doen, in plaats van: Je kunt er niets aan doen.

We kennen niet kommen, in plaats van: We kunnen niet komen.

Jij/je zal het wel weten, in plaats van: Je zult het wel weten.

Hij het 't gedaan, in plaats van: Hij heeft het gedaan.

Hij hep 't gedaan, in plaats van: Hij heeft het gedaan.

U heeft, in plaats van u hebt.
Het lijkt erop dat gebruikers van 'heeft' veronderstellen dat ze zich beleefder uitdrukken dan wanneer ze 'hebt' zeggen. 'U heeft' wijst naar de derde persoon, te vergelijken met 'hij heeft'.
'Jij heeft' is (nog) niet gangbaar, evenmin als 'u zal', 'u is', 'u wil' en 'u kan'.

Uitspraak en klemtoon

Als iemand (bijvoorbeeld uit Oost-Nederland) zegt: "Ik zat vanmiddag hoog en droog in Almeloo in Oost-Nederland", met mooie zuivere o's, dan wordt hij wel eens op radio en tv neerbuigend nageapt. Want de nieuwe trend - vooral bij de commercile zenders - is, om te zeggen: "Ik zat vanmiddag hauwg en drauwg in Almelauw in Auwst-Nederland".
De klank zelf geeft al aan hoeveel pijn dat doet.

Waarom het gebeurt is een raadsel, maar woorden krijgen soms spontaan andere klemtonen.
Dement is gelijk gebleven, maar dementie is dmnse geworden.
Krnenergie: kernenerg.
Dislexie: dislex.
Televisie: televis.
Leeuwarden: Leeuwrden.

Gehoord:

"Men had een rare geur in de trein geruikt." (NOS Radio 1 Journaal)

"McVeigh lijdde niet hard genoeg! (NOVA)"

"Hij heeft naar de hand van Mxima gedingt." (Marcel Oosten, Radio 1)

"Naast Oudkerk was er ook een Italiaanse politicus die geslachtsdelen in de mond nam." (Premier Kok)

"Twee bedrijven zijn gefusileerd tot n groter bedrijf."

"Hij moest zijn spui gallen!"

"U hebt folders gevouwd." (Nova presentator)

"Heeft het u niet gespijt?" (Radio 1)

"De rails wordt goed gelegd" (Mevr. Netelenbos)

"Het is geen wet van meten en persen."

"Een heleboel mensen gelooft in iets." (Bekende dichteres)

"Er wordt gekrimpt op het politiekorps." (Radio 1)

"De verslaafde is uitgewijkt naar coke." (Radio 1)

"U bent het weinigst aan 't woord geweest." (Ger Jochems, VPRO-Radio)

"Er is toen iets moois ontstonden." (Radio 5)

"Het zicht blijft onder den 50 meter.com (50 meter punt com)." (???) (De radioweerman)

"Hij wist hem niet te overhalen." (Bekende radiopresentator)

"Vorige week zei ik tegen een luisteraar: kom eens langs in de studio, en hij voegde vandaag woord bij het daad." (AVRO discjockey)

"Als ik de lotto win, dan heb ik wel een buddyguard nodig."

"We hebben alles gewonnen wat we konden wonnen." (Leo Beenhakker)

"Hij heeft mij geslaan."

"Zij leesde het boek."

Gelezen:

"De kaders die de overheid geschept heeft."

"Neem niet zomaar aan dat de ontvanger een man of een vrouw is." (Aan1)

"De spits kan bij zwaai weer 12 meter heen en weer zwaaien."

"U heeft gevoeren op een onderzeeboot."

"Burgemeester Mans was gevlijd door de slogan Mans For Ever."

"Hij wilde de vrouw de hand rijken."

"We weten dat verkrachters en aanraders een grote kans maken de eerste vijf jaar na hun vrijlating in hun oude fout vervallen."

Boogie Woogie

Dagblad Trouw van 21-8-99 schrijft over de Boogiewoogiepianist Rob Hoeke.
Dat is een onnodig moeilijke schrijfwijze van
Boogie Woogie pianist.
Muzieksoorten worden (door de kenners althans) meestal op zijn Engels geschreven:
Boogie Woogie, Rhythm & Blues, Rock & Roll, Country & Western, enz.
Trouw heeft echter gekozen voor boogiewoogie, en plakt daar dan het woord pianist aan vast. Een andere, iets meer elegante, mogelijkheid zou zijn: Boogie Woogie-pianist, of desnoods Boogie-Woogie-pianist.

T.C.Tubantia heeft overigens gekozen voor: 'boogie-woogie-pianist'. Kranten houden niet van onnodige hoofdletters.
Dat probleem doet zich ook voor bij afkortingen van plaat-soorten: LP, EP en CD, die door dagbladen meestal klein geschreven worden: lp, ep en cd.

De uitspraak van Boogie Woogie is: 'boekie woekie', en geen 'boetsjie woetsjie', zoals ooit eens op de radio te horen is geweest.

Reclamefolder (letterlijke tekst):

Voor elke klant die u aanmeld kenn. of buren enz. ontvangt u een hoge bonus.
Actie geld voor heel Ned>>>!!!
tijdelijke voorjaars aanbieding ,op al onze schermen
Haak nu in op actie prijs .40% korting.
Markiezen alle kleuren zie kollectie.
een opwardering voor uw huis, en geen last van zij zon meer.
alles op maat vrij keus doek.
Screens met door zicht naar buiten, de binnen komende zon word gevilterd heel gezellig devoordeligste zonw.
Tijdelijke straat actie bij u. Belooft montage mogelijk.
Geld voor heel Ned; Afstand geen meer prijks.